Straten die oranje kleuren, reclames die stuk voor stuk de link maken met het WK voetbal; je ontkomt er nergens aan. En zelfs met deze blog doe ik dus mee, wie had dat ooit gedacht. Alleen, dit blog gaat niet over het spelletje, de opstelling of weet ik wat je daar allemaal over kunt vertellen. Want, het spel zelf, daar heb ik helemaal niets mee. Waar ik met verwondering naar kijk, zijn de groepsprocessen er omheen. Ik ben nieuwsgierig naar wat mensen beweegt om in knaloranje uitgedost de straat op te gaan. Hun huis te voorzien van vlaggetjes en andere versierselen. Om zich vervolgens collectief druk te maken over 10 mannen die achter een bal aan rennen.

Ik zie daarin een eensgezindheid, een focus en een saamhorigheid, waar menig organisatie jaloers op zou zijn. Stel je eens voor dat alle medewerkers binnen je club met zoveel passie en gedrevenheid voor de bedrijfsdoelen zouden gaan… Wauw!

Wat is dat wat verbroedert en mensen zo eensgezind en saamhorig maakt?

Kijkend naar het voetbal, is er een duidelijk vastomlijnd doel. Namelijk: iedere ronde zo goed spelen dat je een ronde verder komt. Met als ultieme einddoelstelling om het spel te winnen. Overigens werkt dat alleen als je je de haalbaarheid van het doel kunt voorstellen. Gezien alle uitingen, kan iedereen zich die voorstelling wel maken van hoe het zou zijn om de wereldtitel te veroveren. Wat verder nodig is, is dat de kans er altijd in zit, dat die felbegeerde titel haalbaar is.

Zo’n gemeenschappelijk, duidelijk doel verbroedert en geeft een wij-gevoel. Tenminste, zolang ‘we’ in de race zijn. Zolang iedere stap een stap is in de richting van de eindzege. Echter, zodra er een stap wordt gezet, die het einddoel onbereikbaar maakt, dan stort het saamhorigheidsgevoel als een plumpudding in elkaar. Het ‘wij gaan de overwinning halen’ slaat abrupt om in ‘zij hebben het laten liggen’. Vlaggetjes worden verwijderd, ieder gaat weer zijns weegs en over tot de orde van de dag.

Nu even een sprongetje naar organisaties. Want, hoe  zou het zijn als je in veranderingsprocessen dit (of een vergelijkbaar) krachtenveld kunt inzetten om je doel te bereiken? Wat heb je daarvoor nodig en hoe realiseer je dat?

Wat uit de oranjegekte van dit moment maar weer blijkt (en wat stap 1 is in zo ongeveer alle theorie over leiderschap): weet waar je naartoe wilt. Heb een duidelijk doel! Eenvoudig simpel, maar met alle complexiteit in een organisatie en haar omgeving vaak gemakkelijker gezegd dan gedaan. Laten we er even vanuit gaan dat het lukt om een duidelijk en concreet doel te formuleren. De volgende stap is dan om ervoor te zorgen dat iedereen dat doel helder op het netvlies heeft. En, misschien wel het belangrijkste, begrijpt waarom voor die richting is gekozen!

Voor veel organisaties is het een brug te ver om de richting vast te stellen vanuit gezamenlijkheid en betrokkenheid van iedereen. Als je dat wel voor elkaar krijgt, dan komt er een enorme richtinggevende kracht te voorschijn. Dan hoef je, bij wijze van spreken, daarna niets meer te doen. Geen nood, als je intern zover niet bent. Het stap voor stap telkens een stukje verder komen, is dan vele malen effectiever dan iets te willen dat buiten je bereik ligt.

Zorg er minstens voor dat iedereen zich kan inleven in hoe het zou zijn als het doel is bereikt, dat iedereen ziet welke kansen en mogelijkheden dat geeft. Zodra mensen zich een beeld en een gevoel hebben kunnen vormen bij wat ze gaan realiseren, genereert dat een enthousiasme en betrokkenheid om hun bijdrage aan het einddoel te leveren.

Misschien denk je nu bij jezelf ‘maar we hebben alles uitgewerkt en een stappenplan en toch gebeurt er niets’. Let dan intern eens op het taalgebruik. Is er een sfeer van ‘wij’? Of vormen afdelingen eilandjes, staan er overal schuttingen (waar bij tijd en wijle wat overheen gegooid wordt), wordt er gesproken in termen van ‘wij en zij’? Als dat zo is, dan is er werk in de winkel. Ga praten, delen, creëren en leer verlangen. Of, zoals Antoine de Saint-Exupéry schreef: "Als je een schip wilt bouwen, roep dan geen mensen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven. In plaats daarvan, leer ze verlangen naar de enorme eindeloze zee."

Sylvia van Opijnen

www.bezielinginbedrijf.nl

Ik breng beweging in teams die een organisatie- of cultuuromslag moeten maken,